St Olav Waterway van Kirjala naar Pargas

17 juli

Dat was even fijn wakker worden vanochtend. In alle rust, want er staan vandaag maar acht kilometer op de planning. Met de etenswaren die voor ons klaar zijn gelegd, fabrieken we zelf een ontbijtje in elkaar. Op de veranda met zicht op de bomen waar de zonnestralen al tussendoor piepen, smaakt dat extra lekker. Ok, om het niet al te idyllisch te laten klinken, moet ik erbij vermelden dat het geluid van de voorbij razende auto's op de vlakbij gelegen weg, het vogelgezang af en toe overstemt. Desalniettemin is het een heel fijne start van de dag. 

Even voor tien uur trekken we de deur van kamer nummer 3 achter ons dicht. De bagage laten we achter. Deze wordt later opgepikt en naar ons volgende overnachtingsadres gebracht. Gisteren eindigden we met een wat minder gevarieerd stuk van de route, nou, vandaag gaan we op precies dezelfde voet verder. Stappend langs de doorgaande weg gaan we richting een volgende brug. Verschil is wel dat het fietspad hier vrijwel constant door groen loopt. Dat geeft toch een ander gevoel. 

Na een kilometer of vier verandert ons uitzicht als we weer een brug over mogen. Dit zijn de plaatjes die we hier verwachten, een zeearm met rotsige oevers bekleed met groene bomen, houten huizen, veelal rood geschilderd, met een steiger voor de deur. Hoe gaaf! Nog even is het doorbijten, want wegwerkzaamheden maken dit stuk er niet fraaier op. Bovendien wijst de thermometer aan de rugzak van René al weer dik 30 graden aan. Gelukkig bieden de laatste kilometers schaduw en afleiding. Deze leiden ons namelijk door de buitenwijken van Pargas. Vrolijk gekleurde huizen in goed onderhouden tuinen zorgen voor een fijn sfeertje. De K-Supermarket, we beginnen zelfs al een beetje bekend te raken, aan de rand van het centrum biedt een mooie gelegenheid voor een plasstop. Hier kopen we direct wat drinken voor bij de lunch. de chocomelkjes van gisteren zijn prima bevallen. Die nemen we dus weer. Door een spiksplinternieuwe wijk aan een kanaal lopen we de kern van Pargas binnen. Bij mij slaat de hongerklop toe. Tijd om een bankje op te zoeken. Dat vinden we, gelukkig voor René, want zo'n hangry loopmaatje is niet echt sfeer verhogend, al snel. Zittend voor de kerk nemen we de tijd om te lunchen. Mijn humeur stijgt direct. Bij een pelgrimstocht horen natuurlijk stempels. In deze kerk scoren we de tweede in het paspoort.

lunch voor het kerkje van Pargas

Het is nog vroeg, nog geen 13.00 uur, dus inchecken bij Matmalen @Eva zal nog niet lukken. Vandaar dat we het plaatsje nog wat rondlopen. Eigenlijk zijn we op zoek naar een zwemplek met een bankje in de schaduw. Helaas. Het historische centrum is een ommetje waard. Hier vinden we oude, houten huizen. Dan is het tijd om op zoek te gaan naar een tentje voor een drankje. We vinden een gezellig terras bij een geel huis op de hoek van de winkelstraat. Als we de naam van het restaurant zien, beseffen we dat dit onze overnachtingsstek voor vanavond is. En laten we nu al direct de kamer op kunnen. Een kamer met airco! Hoe fijn is dat! Een heel hippe kamer trouwens ook. Veel doen we de rest van de middag niet meer. Bij een grote supermarkt slaan we wat Finse snacks in voor de komende dagen. We luieren wat in de koele kamer waar we de touretappe op onze mobieltjes volgen. Door de lange bergetappe van vandaag en het uur tijdverschil met Frankrijk zien we de finish pas na het avondeten. 

Bij de meeste accommodaties is het diner inbegrepen in onze reis. Gisteren betekende dat, wegens omstandigheden, een magnetronmaaltijd. Het smaakte ons overigens dikke prima. Vandaag is dat anders. We krijgen een heerlijke salade van allerlei lokale ingrediënten voorgeschoteld. Njom. De drankjes die we erbij bestellen zijn ook Fins. René gaat voor een biertje van Kvarken. Van dezelfde brouwerij bestel ik een longdrink op basis van duindoorn en cranberries. Het smaakt als een soort Aperol Spritz. Ook het toetje is een beetje anders. Beiden gaan we voor een ijsje. René voor een normale smaak, pistache. Ik ga voor de drop-frambozensmaak. Een beetje raar, maar wel lekker. 

Morgen moeten we even doorstappen. De veerboot naar Pensar vertrekt om 14.00 uur. Het is zo'n 18 kilometer naar de haven. Bijtijds vertrekken dus. 

• terug naar etappe 1: van Turku naar Kirjala
• op naar etappe 3: van Pargas naar Pensar
• overzicht van onze St Olav Waterway wandelingen
• onze andere wandelavonturen

St Olav Waterway - van Turku naar Kirjala

16 juli

op pad...

Zo, de eerste kilometers van de St Olav Waterway zijn afgevinkt. Best raar om nu aan de wandel te zijn op een pad waarover we een jaar geleden nog nooit hadden gehoord. Het verderop gelegen pad, de St Olavsleden ken ik van het boek Onderweg van Francien Postma. Toen we op YouTube een filmpje en op Instagram wat berichten zagen over de voorloper hiervan, raakten we enthousiast. Dit willen wij. En dat regelden we dus. Via Nordic Pilgrim. 

En vandaag even na 9.00 uur staan we dan ook bij de pelgrimspaal naast de kathedraal van Turku. De eerste stempel in het nog maagdelijke paspoort is net gezet. In de kathedraal hebben we als start van deze tocht een kaarsje gebrand. We kunnen op pad. De bagage is met een taxi vooruit gestuurd naar ons adres van vanmiddag. De chauffeur had het bericht via Nordic Pilgrim waarschijnlijk niet gelezen. Hij vond het namelijk raar dat wij niet instapten. Zoals ik al schreef bakken wij helemaal niets van de Finse taal. De chauffeur was het Engels niet machtig. Tja, dat werd even lastig...tot hij opeens iets binnensmonds in het Frans mompelde. Nou, daar weten we dan wel weer raad mee. Even later zagen we onze koffertjes in de verte verdwijnen. 

De eerste kilometers voeren ons door Turku. Daarmee pakken we direct ook de eerste hoogtemeters. Echt klimmen is het niet, maar het golft af en toe flink. De drukte en de hoogbouw van de stad maken plaats voor rustigere buitenwijken. Af en toe wanen we ons in een soort Landal Park wat de huizen betreft. Alles ziet er heel natuurlijk en fris uit. Het verhoogt het vakantiegevoel. De omgeving wordt steeds beboster. Tot we ons in een heus bos bevinden. Bij een soort UFO bouwwerk, "ze zijn geland 👽👽", wijken we even van de route af om via een trap naar een uitzichtpunt te klimmen. In de verte zien we de spits nog van de kathedraal.

Meer bos volgt. Bij een van de stookplaatsen houden we pauze om het meegekregen lunchpakket aan te breken. Bomen maken plaats voor menshoog riet. Op twee planken splashen wij erdoorheen. Het heeft wel iets avontuurlijks. Even verderop wacht ons een trap die het exemplaar in Schoorl bijna doet verbleken. In ieder geval dan qua lengte, want gelukkig stijgt deze iets minder steil. Eenmaal boven lijken we in een andere wereld te zijn beland. De zachte bosgrond heeft plaatsgemaakt voor gladde, ronde rotsen. Voor we het pad proberen te vinden, zoeken we het nog even hoger op een uitkijktoren. En ja, nu zien we aan het water en de eilanden echt dat we in een archipel zijn. Heel in de verte zien we de contouren van Turku nog. Weer beneden meandert het pad van rots naar rots. Constant proberen we ons blik te houden op een volgende routeaanduiding, terwijl we in de tussentijd manoeuvreren over rotsen en tussen  boomwortels door. Wat een tof stuk!

Bij Koristonranta verschijnt weer wat bebouwing. Ook dit lijken weer vakantieparken. Dat deze wijken vlakbij het water liggen, merken we als we even later masten van boten zien. Er klinkt gezellig geroezemoes en aan de hoeveelheid geparkeerde auto's te zien, is dit een populaire spot. het water lonkt, maar we hebben geen zin in de drukte. Wel in een ijsje. Helaas, dat is hier dan weer niet te vinden. 

Het eilandhoppen begint. We passeren een brug om op het eerste eiland te geraken, Kuusisto. Dit stuk blinkt niet uit in gevarieerdheid. Langs een autoweg, wel op een fietspad, is het gewoon kilometers maken. Een K-Market zorgt dat we het eerder gemiste ijsje toch nog scoren. Hard nodig, want het is echt bokheet. Bovendien is er op dit stuk vrijwel geen schaduw. Snel doorstappen dus maar naar de volgende brug. Een nieuw, groter exemplaar is in aanbouw. Ik baal, want de werkzaamheden nemen het zicht op de baai weg. René is juist geïntrigeerd door hoe zo'n bouwwerk tot stand komt.

Op het volgende eiland, is het nog zo'n twee kilometer tot onze overnachtingsstek, Waudevilla. Fijn, want vooral ik heb het een beetje gehad. De warmte en de wat stugge, laatste kilometers maken het niet tot een makkie. Nog wel even spannend is onze ontmoeting met een slang. Langzaam glijdt hij over het wegdek. Als we naar zijn zin iets te dichtbij komen laat hij hmet een hard sissWe hebben er 24 kilometers op zitten met 325 hoogemeters. Via de app hebben we al vernomen dat er niemand zal zijn om ons te verwelkomen. We weten in welke kamer we moeten zijn. Onze bagage staat daar al. En dat klopt inderdaad helemaal. 

Het houten gebouw ziet er een beetje verlaten en daardoor triest uit. Onze kamer in een klein bijgebouw is echter helemaal in orde. In de koelkast vinden we voldoende benodigdheden voor het avondeten, ontbijt en lunch. Het is jammer dat het nog altijd brandende zonnetje pal op de houten veranda staat, anders hadden we daar de rest van de middag kunnen doorbrengen. Nou ja, ik zie kansen voor het ontbijt morgenochtend. Dat hoeft niet extreem vroeg, want er wachten dan maar 8 kilometers. De kop is eraf!

• terug naar de start in Helsinki
• etappe 2: van Kirjala naar Pargas
• overzicht van onze St Olav Waterway wandelingen
• onze andere wandelavonturen

St Olav Waterway - naar Turku

15 juli

old town Turku

 

Hoofdstuk twee, het belangrijkste deel van onze trip is begonnen. Vanaf nu hoeven we zelf vrijwel niets meer te regelen. Dat is allemaal gedaan door Ruben van Nordic Pilgrim, waar we onze reis hebben geboekt. Wellicht had het mogelijk geweest alles zelf te plannen, maar deze manier is vele malen relaxter. Bovendien hebben we gemerkt dat het vrijwel onmogelijk is om ook maar één woord Fins te begrijpen. Dat geldt zowel voor gesproken als geschreven taal. Een rare ervaring, want tot nu wisten we ons in andere landen met ons, steenkolen, Duits, Engels, Frans en een poco Spaans best te redden. Gelukkig spreken veel Finnen Engels, dus ook hier gaat het ons lukken, maar borden en aanwijzingen lezen is een dingetje. Niet alleen is de taal een barrière, ook de schaarste aan overnachtingsplekken in sommige gebieden maakt het zelfstandig plannen van deze reis best lastig. 

Maar goed, vanochtend waren we nog wel op onszelf aangewezen. Bijtijds verlaten we hotel Finn, een prima basis voor onze stedentrip. Busstation Kamppi is zo'n 500 meter lopen. Hier is nog voldoende tijd, jeej voor de verkenning van gisteren, om bij Espresso House een ontbijtje met natuurlijk een haver flatwhite te scoren.

Precies om 10.00 uur worden onze koffers in het bagageruim van bus OB1, en nee, we hebben geen R2D2 kunnen ontdekken, richting Turku geplaatst. Vooraf hebben wij al stoelen gereserveerd voor de twee uur durende reis. Eenmaal op onze plek hebben we spijt dat we niet bovenin de dubbeldekker een plekje hebben gekozen. De beenruimte is niet super, zelfs niet voor mijn korte pootjes. Voeg daarbij het erg lage plafond en je kunt je voorstellen dat het bijna claustrofobisch aandoet. Tijdens de reis merken we daar verder niet veel meer van. De twee uur gaan rap voorbij. René verdiept zich in de route van de komende dagen. Ik luister muziek en zie het Finse landschap aan me voorbijtrekken. 

In Turku is het nog geen kilometer wandelen naar hotel Centro. Lang leve de koffers met wieltjes! Hoewel die van mij blijkt niet zo'n lang leven beschoren. Het handvat klikt niet meer uit, maar gelukkig heb ik niet van die lange armen. De kamer is nog niet gereed. Geen probleem. We laten de bagage achter en koersen richting kathedraal. Turku is een van de grotere steden van Finland. Toch is het gevoel hier anders dan in Helsinki. In de buurt van het hotel ogen de huizen grauwer en blokkerig. Straten zijn niet zo schoon als in de hoofdstad. Deze vibe verandert overigens als we de rivier de Aura naderen en oversteken. Hier heerst gezelligheid onder groene bomen. De spits van de kathedraal piept boven het bladerdak uit. Hier start morgen ons avontuur. We nemen alvast een kijkje in de indrukwekkende kathedraal. Bij de ingang kopen we een pelgrimspaspoort om de stempels van de komende dagen in te verzamelen. Met de eerste stempel wachten we uiteraard tot morgen. 

Langs de oever van de rivier lopen we richting centrum. Onze buiken knorren. Het is dan ook al lang lunchtijd geweest. Het eerste restaurantje dat we tegenkomen ziet er en erg tof uit en heeft ook nog een menukaart naar onze gading. Keuze gemaakt dus. De vegan burger met een lokaal 0% biertje van het merk Stallhagen fietsen er goed in. 

We volgen de rivier nog even om aan de overkant weer terug te lopen. De kamer zal inmiddels gereed zijn. Op naar het hotel dus. De kamer is dikke prima. Geen uitzicht, maar voor een nachtje maakt dat natuurlijk geen fluit uit. Het is nog vroeg en we willen nog wel iets meer van Turku zien. Internet geeft de tip naar het oude deel van de stad te gaan. Op weg hiernaartoe komen we, na even te hebben geklommen, in een uitgestrekt park. Vanaf de rand hebben we een weids uitzicht over de stad. Eenmaal weer beneden wordt duidelijk dat er van de oude week niet veel meer over is dan wat gebouwen die voorheen bij de kathedraal behoorden. Naast deze gebouwen is er nog een fotogeniek straatje met kinderkopjes en oude in verschillende kleuren gepleisterde huizen. Dat is zo'n beetje heel "old town" Turku. 

René heeft nog trek. Ik niet echt. De eetstalletjes op het plein voor de kerk bieden hier de perfecte oplossing voor. Bij een Indisch stalletje bestellen we bao buns en een friet. Er heerst een heerlijk zomers sfeertje, overal tafeltjes met etende en drinkende mensen die het naar hun zin hebben. Wat een gezelligheid. Donkere wolken en gerommel maken hier wat ons betreft een einde aan. 

Morgen gaan we echt op pad. Dan begint het St. Olav Waterway-avontuur. 

• terug naar de start in Helsinki
• etappe 1: van Turku naar Kirjala
• overzicht van onze St. Olav Waterway wandelingen
• onze andere wandelavonturen

St Olav Waterway - op naar Helsinki, Finland

Helsinki vanaf het water

12 juli Schiphol

Gisteren stonden we nog volledig in de werkstand. Vandaag begint onze vakantie. Niet dat de reis al begint. Nee, morgen vliegen we naar Helsinki. Maar omdat de vlucht al vroeg vertrekt en we de eerste trein moeten hebben en niet mogen missen, hebben we besloten om de nacht op de luchthaven door te brengen. In een hotel, hoor. Vandaar dat we heel relaxt op zaterdagmiddag met de trein naar Schiphol vertrekken. Onze vakantie is begonnen met de beentjes languit op het enorme bed in de hotelkamer van CitizenM. Morgen wacht Helsinki. 

13 juli Helsinki

Het is pas dag 1, maar allemachies, wat een indrukken hebben we al opgedaan. En we kunnen ook direct melden dat Helsinki een heel leuke stad is. Wel beseffen we dat het zonnetje, begeleid door een fijn zeewindje, daar haar bijdrage behoorlijk aan heeft geleverd. 

Nu languit liggend op bed in Hotel Finn is het bijna niet voor te stellen dat het pas vanochtend was dat we wakker werden in een ander hotelbed. CitizenM is een prima plek om te verblijven voor de reis echt begint. Het is eigenlijk gewoon een vroege start van de vakantie.

De drukte op Schiphol viel mee. Nergens hebben we echt lang in de rij gestaan. Dat het vliegtuig met ruim 25 minuten vertraging de lucht in ging, had daar dan ook niets mee van doen. Wellicht wel dat de busreis vanuit de gate naar het toestel, "we rijden toch niet naar Helsinki", daar schuldig aan was. Maar goed, om even na 10.00 uur vlogen we over een al snel bewolkt Nederland. Prima vlucht gehad met voor zo'n kort stuk zelfs redelijk goede verzorging.

Vlak voor Helsinki trok de bewolking weg. Mooi om te zien hoe boten diep onder ons strepen in het water trokken. Eilandjes lagen verspreid in het water. De een wat groter dan de ander. Sommige bewoond, te zien aan de schittering van ramen van huizen. De contouren van een tuibrug waren zelfs vanaf deze hoogte zichtbaar. 

En dan, hoppakee, we zijn geland. Gearriveerd in Finland! De bagagebeslommeringen verlopen soepel. Dat kan niet worden gezegd van de aanschaf van treinkaartjes. Wat een gedoe! De machine accepteert geen enkele betaling. Twintig minuten staan we te jannesen. De trein vertrekt zonder ons. Dan komen we op het lumineuze idee om de kaartjes één voor één aan te schaffen. Dat blijkt de magic touch. Gelukkig vertrekt er elk half uur een trein naar het centrum.

Ruim een half uur later stappen we uit op het Centraal station van de Finse hoofdstad. Hotel Finn ligt zo'n 500 meter verderop. Het is gevestigd in een oud gebouw. De omliggende kroegen in het smalle straatje geven een beetje huiverig gevoel. Is dit wel een ok wijkje? En hoe zou de kamer eruit zien? Nou, van binnen is het een prima hotel en ook de kamer is pico bello. Lang blijven doen we er niet. Eropuit! Eerst even een hapje scoren. Dat lukt bij Fafa's, een falafeltent. Zittend op het terras met een heerlijke pita voor ons neus, die we overigens met hand en tand moeten beschermen tegen de hongerige meeuwen, slaat het vakantiegevoel toe. 

hotel Finn

Morgen hebben we een hele dag om de stad verder te bekijken, maar vandaag verkennen we de buurt alvast. Kriskras lopen we door straten richting het water. Dat is hier nooit ver weg. Aan de kade zien we één van de vele, enorme veerboten het ruime sop kiezen. Genietend van het uizicht wandelen we naar de orthodoxe kerk met zijn goudkleurige koepels gelegen op Katajanokka. Wat een toffe wijk is dit met statige art-nouveau gebouwen. Waar je ook kijkt, altijd is er uitzicht op het water met eilandjes in de verte. Gezeten op het terras met een koffie en ons eerste kaneelbroodje van deze reis landen we in de vakantie. 

Het schiereiland rondend, zien we opeens de kabels van de brug die ons al vanuit het vliegtuig opviel. Aan de zuidoostelijke kant van het eiland is het een drukte van jewelste met auto's die de veerboten verlaten die hier aanmeren. Wij gaan ook onze haven maar eens opzoeken. Op naar het hotel. Na een plan de campagne voor morgen te hebben gemaakt, gaan onze oogjes vroeg toe. 

14 juli

Helsinki, check! Ok, we hebben vast nog niet alles gezien, maar laten we zeggen dat we de anderhalve dag die we hier hadden, volledig hebben benut. Gisterenmiddag proefden we al wat sfeer en en passant pikten we ook nog wat hoogtepunten mee. Vanochtend tijdens ons hardlooprondje was het vooral genieten van de stad over toeristisch ongebaande paden. 

Daarom hadden we voor de rest van vandaag nog wat hotspots op ons lijstje staan. Natuurlijk zijn dat de bekende plekken waar iedere toerist heen gaat. Toch denk ik dat we een behoorlijk beeld hebben gekregen van deze stad, of in ieder geval van het centrum. Dit omdat we alles hebben gewandeld en zo kom je toch ook echt op de minder bekende plekken. We blijven trouwens bij onze eerder geuite mening dat dit echt een fijne stad is. De gebouwen zijn vol grandeur in veel verschillende bouwstijlen en in vaak fijne pastelkleuren. Het vele groen geeft de stad een rustige uitstraling. Met dit zonnige weer zorgt het overal aanwezige water bijna voor een mediterraan gevoel.

Het eerste hoogtepunt van vandaag is de kathedraal. Helaas staat dit overal bovenuit torenende bouwwerk in de steigers. Een geverfd doek zorgt dat het aanzien nog een beetje meevalt, maar jammer is het wel. Naar binnen gaan doen we trouwens niet. We hebben de entree er gewoonweg niet voor over. 

Het bijzondere gebouw van de lokale bibliotheek verdient ook een bezoek. En bijzonder is het, zowel van buiten als van binnen. Vanaf het dakterras hebben we een fraai uitzicht over ons hardlooprondje van vanochtend langs een groot meer. En door weer, door die leuke straten. Vervelen doen we ons geen moment. Wel zoeken we consequent de schaduwzijde op, want het is echt loeiheet. Dit keer is het doel opnieuw een kerk, een uit rotsen gehouwen. Ook hier wordt entree gevraagd, dus wij bekijken het bouwwerk van de zij- en, heel apart, de bovenkant. Het is weer eens iets anders om over het dak van een kerk te lopen, toch?! 

Lunchtijd! Daarom koersen we naar de oude markthal. Onderweg passeren we een enorm, overdekt winkelcentrum, Kamppi. Hé, hiervandaan vertrekt onze bus naar Turku morgen. Maar eens kijken waar de halte precies is. Nou, het is maar goed dat we dat even doen, want het is een ware speurtocht. Maar, gelukt! Dat scheelt morgenochtend veel stress...en gemopper. 

Na even te zijn bijgekomen in het hotel, maken onze buiken ons duidelijk dat het nu toch echt tijd is om te lunchen. Over een mooie esplanade bereiken we de waterkant weer. Hier ligt de oude markthal. In oude, houten stalletjes zitten diverse restaurants. Wat een sfeervol gebouw. Maar ook, wat een warmte. Lunchen met zweet op de rug zien we niet echt zitten. In plaats daarvan ploffen we neer op het terras van een Italiaans restaurant op de Kanavaranta met uitzicht over het water. 

Ons to-see-lijstje telt nu nog slechts een punt, Suomenlinna, een eiland in de archipel voor de kust van Helsinki. Na de aanschaf van een gewoon buskaartje vaart de veerboot ons er in 20 minuten naartoe. Alleen het tochtje is al een belevenis. Het eiland zelf is verrassend leuk. Waarschijnlijk had het nog interessanter geweest, als we iets meer hadden gelezen over de geschiedenis. In meer informatie dan dat het in 1748 is gebouwd door Zweden om de zeegebieden van Finland tegen de Russen te beschermen, hebben we geen zin. Liever genieten we van de vergezichten over zee, de lieflijke huizen en de verdedigingsmuren van het fort.

De terugtocht maakt dit toch al geslaagde tripje nog leuker. Staand op het achtersteven van de veerboot zien we de capriolen van meevliegende meeuwen, die al hangend in de lucht om het hardst krijsen om een lekker hapje. 

Met weer vaste grond onder onze voeten, houden we het voor gezien. Op naar het hotel. Morgen verlaten we Helsinki en bussen we naar Turku. 

• op naar het vervolg op de St Olav Waterway, naar Turku
• overzicht van onze St Olav Waterway wandelingen
• onze andere wandelavonturen

Nederlands Kustpad 3 van Wierum naar Vierhuizen

13 april 2026

start: vanuit Vrienden op de Fiets adres Wierum

etappe: 7 en 8

kilometers: 26,8

Al om 5 uur worden we wakker gekukeld in ons comfortabele Vrienden op de Fiets onderkomen. Het is nog donker, dus we vermoeden dat de kippenbedoening achter het huis een beetje van slag is. Als het ontbijt wordt gebracht krijgen we een verklaring, en verontschuldigingen trouwens. Wat blijkt, het licht in het huis is aan blijven staan en meneer haan dacht dus dat het al ochtend was. Gelukkig hebben wij na 5 uur nog even lekker twee uurtjes kunnen tukken. Het ontbijt is super-de-luxe. We leggen een mooi ondergrond voor de kilometers van vandaag. 

Om 9:15 uur gaan we op pad. Op de dijk bij het kerkje ritsen we in op de route. De 12e-eeuwse kerk stond oorspronkelijk middenin het dorp. Dat de Waddenzee niet altijd vriendelijk is en soms land verzwelgt heeft ervoor gezorgd dat het kerkje nu bijna tegen de dijk aan ligt gevlijd. Voor de kerk pronkt De Wjirmdolster, een beeld ter ere van hardwerkende vrouwen die zeepieren opgroeven voor de visvangst. Halverwege de opgang van de dijk staat een ander monument. Dit herdenkt omgekomen vissers tijdens een ramp in 1883. 

In het wandelboekje hebben we gezien dat ons tot Lauwersoog bijna 13 kaarsrechte kilometers wachten. De enige variatie die wij kunnen bedenken is of we op de dijk, aan de zeekant of aan de landzijde wandelen. De hoeveelheid schapen, en hun drollen, zijn veelal bepalend voor dit besluit. Het weidse uitzicht over Waddeneilanden Ameland en Schiermonnikoog aan onze linkerhand en aan de andere zijde het vlakke land blijft imponerend. Wat een ruimte!

Moddergat kondigt zich aan met opnieuw een beeld en een monument. De in brons gegoten vissersvrouw met kind op haar arm staat voor de tevergeefs op de terugkomst van hun man wachtende vrouwen. Bovenop de dijk staan de namen van de mannen die op zee bleven door de ramp in 1883. Naar beneden kijkend zien we schattige, oude vissershuisjes op een soort pleintje. Ze blijken onderdeel te zijn van Museum 't Fiskerhuske. Laat onze Museumjaarkaart hier nou gehonoreerd worden. Even later worden we ondergedompeld in het verhaal van zowel Moddergat als de omliggende dorpen. We zien hoe de mensen destijds leefden en wat de impact was van de ramp van 1883. De bijzondere expositie, De achterblijvers, is een eerbetoon aan de eerste kwelderbewoners. Keramieken koppen, geboetseerd naar historische fotoportretten zijn tijdens een volledige cyclus van eb en vloed in het water gefilmd. De koppen hebben nu een plek in het museum. 

En door gaan we weer, zwenkend van land- naar zeezijde. Als we over een hek klimmen worden we bijna belaagd door een stampede van schapen. Nog enigszins op afstand verwachten ze dat we het hek voor hen zullen openen. Het is bijna zielig, maar ja, het hek zal er niet voor niets staan. 

Lauwersoog doemt in de verte op met 3 grote sluizen. Als we deze oversteken belanden we in Groningen. De route doorkruist militair oefengebied De Marnewaard. Op social media platforms hebben we gelezen dat het gebied tijdens oefeningen is afgesloten. Naspeuren leert ons dat voor vandaag geen oefeningen gepland staan. Op een informatiebord bij de brug in Lauwersoog staan verschillende datums wanneer oefeningen worden gehouden. Die van vandaag staat er inderdaad niet bij. We verwachten het gebied dus te kunnen doorsteken. We kiezen dan ook niet voor de alternatieve route. Maar...tada...als we voor het hek staan, hangt daar toch echt een dik slot omheen met een bord verboden toegang. Ja hoor...hoe dan?! Nou, gelukkig hoeven we maar zo'n 100 meter terug om toch de alternatieve route te stappen. Die lijkt trouwens niet heel enerverend. Volgens het boekje is het een rechte weg met slechts een bocht en veel asfalt. Nou ja, wat moet, moet. Het rechte en het asfalt klopt inderdaad. Maar we lopen langs het enorme Lauwersmeer dat prachtige vergezichten oplevert. 

Uitkijktoren Vlinderbalg is vooral bedoeld om 's nachts naar de sterren te staren. Overdag is het een geschikt punt om vogels te spotten. Wij zien alleen de enorme uitsnede van een zeearend. Het beest kan een spanwijdte van wel 2,4 meter bereiken. Even verderop verlaat de alternatieve route het asfalt om richting een vogelkijkhut te gaan. Een vogelspotter met een megacamera houdt haar lens op de lucht gericht. Een roofvogel met prooi in zijn klauwen vliegt, nog redelijk hoog, over ons hoofd. De vogelaar geeft aan dat het waarschijnlijk om een visarend gaat. Ze heeft ook al zeearenden gespot. Op haar aanraden houden we het gedrag van de vele ganzen hier in de gaten. Als zij nerveus worden, volgens ons zijn ze dat trouwens altijd, dan is de kans groot dat er een roofvogel in de buurt is. We zijn nog geen honderd meter verder of een hele toom vliegt op. En ja, daar zien we heel gracieus een enorme vogel rustig rondcirkelen. 

Nog steeds op de alternatieve route zien we een aantal enorme satellietschotels. Ze behoren tot de Willem Lodewijk van Nassaukazerne. Deze speelt een belangrijke rol in de militaire satellietcommunicatie in Nederland. 

Na nog wat ongezellige kilometers langs een doorgaande N-weg slaan we af naar Vierhuizen. Hier zijn we ook weer op de originele route beland. De wieken van een molen en een kerktoren laten ons weten dat het dorp niet ver meer ligt. Dat klopt. We hebben er bijna 27 kilometer opzitten als we de auto weer bereiken. Het waren slechts 2 dagen op het Nederlands Kustpad, maar het voelde als een mini-vakantie. Snel huiswaarts. Morgen wacht een gewone werkdag. 

• op naar de volgende etappe op het Nederlands Kustpad van Vierhuizen naar
• terug naar de vorige etappe op het Nederlands Kustpad van Ferwert naar Wierum
• overzicht van onze wandelingen op het Nederlands Kustpad
• onze andere wandelpaden