Zuiderzeepad van Workum naar de kop van de Afsluitdijk

1 maart 2023

start: auto parkeren bij bushalte Kop Afsluitdijk in Zurich. Via Bolsward (bus 98) naar Workum (bus 44). Totaal OV 1 uur en 3 minuten

etappe: 23 (laatste stuk) en 24

kilometers: 

Het is al ruim een half jaar geleden dat we onze laatste stappen op het Zuiderzeepad zetten. In verband met het tijdelijk uit de vaart zijn van een pontje in de buurt van Delfstrahuizen was het even puzzelen hoe nu verder te gaan. Onze voorkeur gaat natuurlijk uit naar de etappe startend in Ossenzijl, maar zonder grote aanpassingen in de route zit dat er dus niet in. Een plan B werd bedacht. Daarom koersten wij vanochtend over de Afsluitdijk naar Friesland. 

Alleen de rit is al een sprookje. We rijden door een witte, mistige wereld. Een waterig zonnetje toont een prachtig landschap waarin windmolens, kerkjes en andere bouwwerken door mistflarden mysterieus aandoen. Ook de watervlaktes van de Waddenzee links en het IJsselmeer rechts van ons zijn een plaatje om te zien. Zonder enig oponthoud arriveren we op de parkeerplaats bij de bushalte. Genoeg tijd om wat plaatjes te schieten van de ook hier ijzig mooie omgeving. 

Twee bussen zorgen dat we in Workum geraken. Een beetje ongeduldig duiken we de eerst mogelijke zaak in voor ons startkoppie. Het is een combinatie van een kaaswinkel, een slagerij en een bakkerij. Wij nemen plaats bij de laatste. De koffie voor mij en chocomelk met koek voor Mariska smaken prima. Toch hebben we even later spijt van onze keus. Even verderop in het centrum blijkt namelijk een allerleuks koffiezaakje te zitten. Nou ja, we komen hier toch nog een keer, dus nieuwe ronde, nieuwe kansen. Een medewerker van het betreffende zaakje helpt ons trouwens op weg om vanuit het gezellig aandoende Workum op de route van LAW8 te raken. 

Deze voert over smalle bruggetjes door weilanden naar een hoger gelegen dijk. De staptegels maken dat het geen vervelende tocht is. Bovenop de dijk ontbreken de tegels en lopen we over het ongelijke gras. In de verte horen we regelmatig een enorm gegak. Zwermen ganzen bevolken de blauwe lucht. De zon heeft de vrieskou van vanochtend weggebrand. Wit gras is weer groen geworden. 

Ferwoude is het eerste plaatsje dat we na Workum aandoen. Opvallendst hier is voor ons het pittoreske kerkje. Foto's in de straten maken duidelijk hoe het er hier in het verleden uitzag. Via een betonnen pad lopen we het platteland weer op. Her en der verspreid liggen grote boerenbedrijven. Ook hier zijn de weides bevolkt met groepen ganzen. Op een van de velden zien we meeuwen voor en achter een grote trekker zwermen. Helaas moeten wij hier redelijk dicht langs. Niet dat we bang zijn voor de vogels, hoor, nee, het is meer voor wat er uit de trekker komt. Blegh, wat een stank verspreidt dat injecteren van mest. Het blijft nog lang in onze neuzen hangen. 

Aan de horizon zien we aan een grote, wat rechte kerktoren, met in zijn kielzog een kleinere, pittoreskere variant dat we een dorp naderen. Het is Allingawier. Bij het museum hier zijn we even in twijfel hoe de route loopt. Boekje en GPS geven aan dat we rechtdoor moeten, echter laat een pijl met routewijziging erin op een paaltje zien dat we naar rechts moeten. Lange, rechte wegen leiden ons naar Makkum. In het leuke centrum gaan we op zoek naar een tentje voor een kop thee. Na twee keer een dichte deur te hebben getroffen, vinden we een plek bij Café De Zwaan. 

Nog zo'n 5 kilometer scheiden ons van de auto. Mislopen kunnen we niet. De route loopt namelijk over de dijk langs het IJsselmeer. Echt saai is het niet. Het zicht over het water is mooi. In de verte ligt de Afsluitdijk die we steeds dichter naderen. Regelmatig moeten we over een gammel hek om onze weg te vervolgen. Het ontbreken van overstapjes maakt dat we ons afvragen of we hier eigenlijk wel mogen lopen. Het is nog geen broedseizoen, dus we stappen maar door. Af en toe de enorme troepen ganzen opschrikkend. Met veel bombarie vliegen ze op om een plekje op het water te zoeken. Cornwerd is het laatste dorp dat we passeren. De spitse kerk is nog een foto waard. 

Het laatste stuk naar de auto geeft ons het gevoel dat we over de snelweg lopen. Deze route leidt ons rechtstreeks de, nu nog voor wandelaars verboden, Afsluitdijk op. Dat doen we dus maar niet. We buigen af naar de auto, waar we na 22,7 kilometer de GPS'en stoppen. Voor we instappen moeten we even flink aan de slag om de ganzenpoep onder onze schoenen vandaan te vegen. Of dat echt gelukt is, betwijfelen we als er op weg naar huis nog een raar luchtje in de auto hangt...

• terug naar onze vorige wandeling op het Zuiderzeepad, van Volenhove naar Ossenzijl
• op naar onze volgende wandeling op het Zuiderzeepad
• overzicht van onze Zuiderzeepadwandelingen
• onze andere wandelpaden

Romeinse Limespad - van Bodegraven naar Woerden

27 februari 2023

start: met de auto in een uur naar het station in Woerden, geparkeerd langs de weg ipv op Q-park.  Met de trein in 7 minuten naar station Bodegraven (gaat eens per half uur)

etappes uit het boekje: rest van 5 en 6

kilometers in totaal op dit pad: 104 van de 276

gestapt: 24,3km

horeca: Brownies en Downies in Woerden

Ons Wandelnet-boekje maakt het ons al duidelijk, dit zal geen afwisselende wandeling worden. Lange rechte lijnen door een polderlandschap verbinden op de kaartjes de startplaats Bodegraven met finishplek Woerden. Ook deze etappe keren we terug in onze eigen voetstappen eerder achtergelaten tijdens de route van het Pelgrimspad van Reeuwijk naar Haastrecht. 

De reis met het OV zit in ieder geval mee. Vanaf Woerden, waar we de auto in plaats van op het prijzige Q-Park langs een straat hebben geparkeerd, is het slechts een korte treinrit naar Bodegraven. Hier aangekomen ritsen we de jassen tot boven dicht. Ondanks de fel schijnende zon zorgt de oostenwind dat het kil aanvoelt. Die zon zorgt ervoor dat de startselfie nog een hele bedoening wordt. En dan kunnen we op pad. 

De route van vorige week eindigde met een kleine omleiding door het centrum. Dit is vanwege een replica van een Romeinse helm hier ter plekke gevonden. Het origineel staat in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Foto's van de helm hebben mij op een dwaalspoor gebracht. Ik zoek een enorm beeld. De helm is op ware grootte weergegeven en staat enigszins verscholen op een plein. 

Opnieuw leidt de Oude Rijn ons. Over het Jaagpad lopen we langs het water. Wat staan hier leuke optrekjes! De zon zorgt voor een fraaie weerspiegeling. Bij Fort Wierickerschans nemen we voor nu afscheid van het water. We gaan de polder in. In eerste instantie nog over een verharde weg, maar die maakt al snel plaats voor een grasdijk. Blauwe lucht, witte wolken, groen gras en bijna fluorescerende riethalmen vormen een kleurrijk decor. In de verte zien we veel vrachtverkeer over de A12 voorbij razen. We houden de snelweg in zicht, want we moeten deze onderdoor steken. Aan de andere kant vervolgen we de route over een andere grasdijk. Rechts naast ons weidse velden, af en toe bevolkt door ganzen. Links van ons het water van de Enkele Wiericke. Hier is waar het Pelgrimspad samenkomt met het Romeinse Limespad. 

De aalscholvers met gespreide vleugels op de kale stammen zitten er ook nu. Logisch, want het zijn kunstwerken van hout. De drie populieren die hier eens stonden leverden een probleem op voor de stabiliteit van de dijk. Vandaar dat ze werden gekortwiekt. De stammen bleven staan en werden later gebruikt als sokkel voor de houten aalscholvers. De naastgelegen uitkijktoren De Wierickewachter liepen we vorige keer voorbij. Dit keer nemen we de wenteltrap naar boven. Het geeft ons een prachtuitzicht over spiegelende sloten en het nabijgelegen Driebruggen. 

In dat dorp, met in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden slechts twee bruggen, slaan we na de eerste brug rechtsaf. Een smal pad voor huizen langs voert ons weer een grasdijk op. Dit keer langs de Dubbele Wiericke. Halverwege verlaten we de route van het Pelgrimspad die hier rechtdoor gaat. Wij slaan linksaf. 

Het gras maakt plaats voor een tiendweg omzoomd met bomen. Het loopt prachtig! Kilometers lopen we op het randje van Zuid-Holland. Aan de overkant van de sloot begint Utrecht. Deze provinciegrens steken we over als we een drukke doorgaande weg bereiken. Hoewel we op de wat rustigere ventweg lopen is het niet echt gezellig, maar ach, dit hoort er ook bij. Bij een rotonde in Papekop hangt een welkomstbord voor een eetcafé. Groot staat aangekondigd dat Eetcafé De Dijketelg open is. Mooi, we hebben wel zin in een koppie. Nou, dat welkom kunnen we wel vergeten, want ondanks dat bord is de tent gesloten. 

Door dus maar. Dit keer over een geasfalteerd, smal plattelandsweggetje. Kilometers worden rap weggestapt. De A12 verschijnt weer in de verte. Het lijkt dichtbij, maar het duurt nog best een tijdje voor we er opnieuw onderdoor kruisen. Een lang fietspad, een park en dan zijn we in de bebouwde kom van Woerden. De spitse toren van de kerk, evenals de wieken van een hoogstaande molen zijn al van verre zichtbaar. Net voorbij de molen voert de route over een plein. Wat een gezelligheid hier, tenminste, zomers is het hier vast heel druk op de vele terrasjes. Nu is het een redelijk kale boel. Toch ploffen wij bij Downies en Brownies buiten op het terras. Uit de wind gezeten met de zon op onze toet is het redelijk te doen. De warme koffie, ja, met brownie, zorgt voor de rest. 

De route tikt het station net niet aan. Geen probleem natuurlijk. Wij buigen gewoon af op weg naar de auto. Ruim 24 kilometer zijn weggestapt. Deze etappe gaat wat ons betreft niet de annalen in als mooiste van LAW16. Toch horen dit soort dagen er natuurlijk ook bij. En ach, we hebben mooi de benen los kunnen wandelen na de 10 hardloopkilometers van gisteren. Bovendien hadden we, ondanks de gure wind, prachtig weer. 

• op naar de volgende wandeling
• terug naar de vorige wandeling, van Alphen aan den Rijn naar Bodegraven
• overzicht van onze Romeinse Limespad-wandelingen
• onze andere wandelpaden

Romeinse Limespad van Alphen aan den Rijn naar Bodegraven

 19 februari 2023

start: met de auto naar Bodegraven, parkeren op P+R, trein in 13 minuten naar Alphen aan den Rijn. 

etappe: rest 4 en deel van 5

kilometers: in totaal op dit pad 81,2 van de 276

gestapt: 15,75 (inclusief naar station0

horeca: barista café Juul en brouwcafé De Molen

Vorig jaar november wandelden we twee dagen op het Romeinse Limespad, van Katwijk aan Zee via Leiden naar Alphen aan den Rijn. Hoog tijd om weer verder te stappen over de noordgrens van het vroegere Romeinse Rijk. De OV-verbinding zorgt ervoor dat het een relatief korte wandeldag wordt. Het zou bijna zonde zijn als we niet profiteren van de makkelijke treinverbinding tussen Bodegraven en Alphen aan den Rijn. Vandaar dat we vanochtend rond 10.00 uur de auto op P+R in Bodegraven parkeren. Een sprinter zet ons even voor 10.30 uur op het volgende station, Alphen aan den Rijn, af. Hier kunnen we aan de tocht terug naar de auto beginnen. Over de route van LAW16, het Romeinse Limespad uiteraard. 

Het is grauw weer. Eerder deze week werd voorspeld dat deze zondag een zonnetje zou bieden. Nou, weinig van dat alles. Maar we klagen niet. Het is weliswaar grijs, maar het regent in ieder geval niet. 

Onze klokjes geven aan dat er nog geen kilometer is weggestapt, als ze op pauze worden gezet. Barista Café Juul ziet er te leuk uit om zomaar voorbij te lopen. Even later zitten we achter een heerlijke havercappuccino en een flat white met havermelk. Uiteraard met wat lekkers erbij. Dat we overigens delen, het kan te gek ook...

Even voert de route ons door een nog verlaten centrum. De Alphense Brug brengt ons naar de overzijde van de Oude Rijn. Op de brug hebben we zicht op het theatergebouw. De naam ervan doet ons weer beseffen waarom dit pad door deze plaats loopt, Castellum. Over de brug volgen we eerst de 's avonds waarschijnlijk heel gezellige Raadhuisstraat en vervolgens het water in zuidoostelijke richting. Bijna haal ik een nat pak als ik me op een houten steiger waag om een foto te schieten van een frame van een Romeinse soldaat. Het hout is spiegelglad en ik glijd zijwaarts richting water. Gelukkig krijg ik op tijd weer grip. Dat zou toch wat geweest zijn, zeg! 

Het water is de komende kilometers onze wegwijzer. Over graskades, achterlangs huizen lopen we, met een kleine kronkel om een zijkanaal over en een N-weg onderdoor te steken, richting Zwammerdam. Hoewel nu grotendeels verhard is het fijn stappen. Rechts van ons het water, links weidse weilanden. Op die weilanden zien we door de miezer vaag de contouren van twee molens. Deze kennen we. Hier liepen we eerder op een etappe van het Pelgrimspad. Bij de derde, dichterbij staande molen, Aarlanderveen molen no. 3, voegt de route van die LAW in bij die we vandaag wandelen. We lopen nu in onze eigen voetstappen. En dat blijft de komende kilometers nog even zo. 

Zwammerdam is klein, maar sfeervol. Aan de buitenrand ligt hier IPSE de Bruggen, een woonomgeving voor mensen met een verstandelijke beperking. De huisjes aan de rand zijn alle dichtgetimmerd. Hier wordt flink gerenoveerd. De vorige keer dat we hier wandelden herinner ik me dat we de toiletten hebben gebruikt bij de begraafplaats. Handig, want de horeca in Zwammerdam is ook vandaag gesloten. 

De N11 onderdoorstekend komen we weer in landelijk gebied. Het is nog geen broedseizoen en we lopen niet met een hond, dus we mogen de wei weer in. Gelukkig is het nu een stuk minder soppen door de weilanden dan vorige keer. De lucht achter ons belooft een nat pak. Heel even breekt aan de andere kant van ons de zon door. Het zorgt ervoor dat de opvliegende meeuwen tegen de achtergrond van de donkere wolken zilverkleurig lijken. 

Het modderhappen zit er weer op voor vandaag. De Dammekade is een smal fietspad dat ons richting Bodegraven voert. Twee kerktorens, een watertoren en een molen zorgen voor een mooi beeld aan de horizon. Vlak voor we opnieuw de N11 onderdoor steken, passeren we Gemaal Bulaeus Brack. Sinds 1892 bemaalt dit inmiddels volautomatische gemaal de nabijgelegen polders. Aan de andere kant van de N11 hebben we de finish voor vandaag zo'n beetje bereikt. Maar, we zijn nog niet terug bij de auto. Nee, we hebben ons zelf een etappedrankje beloofd bij Brouwerij de Molen. Omdat we nog moeten rijden, delen we een klein proeverijtje van drie verschillende biertjes. Ze hebben bijzondere namen als Vuur & Vlam, Bok & Poot en Tiramisu & Tast toe. Het is een toffe afsluiting van een fijne wandeldag. Op naar het station en naar huis...

• op naar de volgende etappe, van Bodegraven naar Woerden
• terug naar de vorige etappe, van Leiden Lammenschans naar Alphen aan den Rijn
• overzicht van onze wandelingen op het Romeinse Limespad
• onze andere wandelpaden

Noord-Hollandpad van Wieringerwaard naar Julianadorp

12 februari 2023

start: een auto bij de finishplaats in Julianadorp op het terrein van 's Heerenloo. De andere auto laten we achter bij het startpunt bij Molen de Hoop in Wieringerwaard

etappe: nummer 4 contra, van Wieringerwaard naar Julianadorp

kilometers: 13

De  skyline van Wieringerwaard is een bijzondere. De robuuste watertoren, met z'n ruim 50 meter de hoogste van Noord-Holland, en de wieken van Molen de Hoop torenen boven de huizen uit. Bij laatstgenoemde, van oorsprong een poldermolen, maar later verbouwd tot korenmolen, vinden we een parkeerplek. Pal aan de route, want naast de molen kunnen we direct de grasdijk opstappen. Direct na het hek overgeklommen te zijn, stap ik met een schoen in de modder. Ach, dan hebben we dat ook weer gehad. Schone schoenen zijn ook vandaag weer een utopie. 

De eerste kilometers is verkeerd lopen onmogelijk. Rechttoe, rechtaan lopen we over de met sappig groen gras bedekte Noorddijk naar Oudesluis. Toch is het oppassen geblazen. Om de zoveel meter geeft een witte marker in de grond aan dat we op moeten letten. Niet overbodig, want bij die paaltjes zien we elke keer een ondiep gat met een mollenklem erin. Voor ons uit rent een roedel (of volgens Google een sprong) hazen. Dezelfde pagina op Google leert dat deze beestjes in deze periode vaker over de kale velden heen-en-weer rennen. Rammelen schijnt dat te heten. 

In de verte zien we Oudesluis opdoemen. Dit dorp heeft zijn naam niet zomaar gekregen. Hier ligt namelijk de oudste sluis van Nederland. Het is niet het enige bezienswaardige bouwwerk van de plaats. Ook het oude kerkje, nu in gebruik als cultuurcentrum is heel sfeervol. 

De schapen staan nog op stal, dus over lege grasdijken lopen we naar de N249. Wat overstapjes verder lopen we over het gras langs de best drukke weg. Gelukkig niet voor lang, want we mogen linksaf naar het westen de polder in. Een zilverreiger (en niet een witte reiger, weten we inmiddels dankzij Gerard :)) staat parmantig midden op het met riet bedekte grasland. Een foto lukt niet, want de vogel is dan inmiddels weer gevlogen. We verlaten de grasondergrond en lopen verder op, ja echt, de verharde Grasweg. Het is even fiks doorzagen...uhm, doorstiefelen tot het Noord-Hollands Kanaal. De lunch van de veerman zit erop en we kunnen dus direct met het pontje naar de overzijde. 

Hier komen we op het terrein van 's Heeren Loo in Noorderhaven, een beschermd wonen complex. Het lijkt hier een walhalla voor sneeuwklokjes want overal zien we groepjes witte kelkjes. Op weg naar de auto passeren we het Beleefbos en de afgezaagde Timmerwerkplaats. Het was maar een relatief korte etappe vandaag. Voor het mooie hadden we nog een maandje moeten wachten om dit stuk Noord-Hollandpad af te strepen. De bollen op de enorme velden hier tonen hun kleurenpracht namelijk helaas nog niet. Waarschijnlijk hebben we op het deel naar Den Helder over een paar weken meer succes. 

• op naar de volgende etappe, van Julianadorp naar Den Helder
• terug naar de vorige etappe, van Winkel naar Wieringerwaard
• overzicht van onze Noord-Hollandpad-wandelingen
• onze andere wandelpaden

GR5 - onze overnachtingsplekken

Met een af te leggen afstand van 2150 kilometer van Hoek van Holland tot Nice zijn flink wat overnachtingen nodig. Stel we lopen gemiddeld tussen de 15 en 20 kilometer, dan slapen we voor dit pad zo'n 130 nachten niet in ons eigen bed. Niet eerder wandelden we met een tent en bijbehoren om onderweg te overnachten. Of we dat op de GR5 wel zullen doen...de stemmen staken nog. Voor het deel in de Lage Landen is dat in ieder geval nog niet nodig. Met een beetje zoeken en plannen is er altijd wel een overnachtingsplek te regelen. Tenminste, tot nu toe is ons dat steeds gelukt. Hier is een overzicht van onze etappes tot dusver. 

Waar hebben we overnacht?

waar	km	meter van pad	bijzonderheden	punten	link
Hoogtijd B&B Oostvoorne	49,1	800	tiny house	9/10	dag 1, 2, 3
B&B Herkingen	91,5	50	cabin in tuin	8/10	dag 4, 5, 6
B&B 't Greefsch Geluck Kalmthout	164	4000	verdieping	7/10	dag 7, 8
Vrienden op de fiets (Oda) Vorselaar	208	1000	verdieping	8/10	dag 9, 10
B&B Crea Els Oevelt	231	1100	kamer	8/10	dag 11
B&B Cleynaertskamer Diest	273	500	begane grond	8/10	dag 12, 13
Vrienden op de fiets (mw Hermans)	298	0	aparte kamer	2/10	dag 14
Hotel Zuid, Genk	339	300	hotelkamer	6/10	dag 15, 16
Hoeve de Witte Gans,  Sint Martens Voeren	nvt	nvt	tiny house	9/10	dag 17, 18, 19

Uitleg kolommen:

Waar: naam, inclusief link van het overnachtingsadres.

Km: op welke kilometer gerekend vanaf Hoek van Holland (mbv de site LongDistancePaths) ligt het overnachtingsadres.

Meter: hoeveel meter is het overnachtingsadres verwijder van de route van de GR5

Bijz: wat is het precies

Punten:  hoe waardeerden wij het overnachtingsadres op een schaal van 1 tot 10

Link: de link naar het uitgebreide verslag inclusief foto's van het betreffende stuk GR5

het Witte Huisje van Hoeve de Witte Gans